90. rocznica konsekracji kościoła w Blachowni

4 września 1927 roku odbyła się ceremonia konsekracji kościoła pw. Matki Bożej Królowej Korony Polskiej w Blachowni. Konsekracja kościoła jest uroczystą ceremonią poświęcenia nowo wybudowanej świątyni. Ceremonia ta jest zastrzeżona dla biskupa. Zanim przybliżę przebieg uroczystości poświęcenia kościoła, powrócę do roku 1924, w którym rozpoczęła się budowa świątyni.

W maju 1924 roku rozpoczęto budowę kościoła, a w lipcu 1924 roku odbyło się poświęcenie kamienia węgielnego. O wydarzeniach tych można przeczytać w artykule Poświęcenie kamienia węgielnego pod budowę kościoła w Blachowni.

Budowy kościoła podjęła się firma Feliksa Eberta z Częstochowy. Prace przy wznoszeniu kościoła, według planów stworzonych warszawskiego projektanta Konstantego Jakimowicza, przebiegały bardzo szybko. Jesienią 1924 roku stały już ściany, a dachówką sprowadzoną z Pomorskich Zakładów Ceramicznych z Grudziądza, ukończono i pokryto blachą miedzianą sygnaturkę, czyli małą wieżyczkę z dzwonem. Dużą wieżę ukończono 2 lata później, która również została pokryta blachą miedzianą. Również w 1926 roku wykonano klatki schodowe, balustrady, założono instalację elektryczną oraz wstawiono okna, w którym witraże były w hucie w Radomiu. Ołtarz w kościele wykonał snycerz z Częstochowy Antoni Małek. Ławki i szafy zakrystii wykonano z drzewa jaworowego. W 1927 roku kościół zyskał nowe drzwi wykonane przez Handlera z Częstochowy i został otynkowany. Do stycznia 1936 roku, wykończono schody na wieżę, wykonano portal z balkonem z kamienia szydłowieckiego. Tyle informacji o wyglądzie kościoła w 1927 roku udało się znaleźć i zebrać w jedną całość w źródłach, które znajdziemy na końcu artykułu.

A jak wyglądało samo wydarzenie, które nas najbardziej interesuje? Obszerny opis znajdziemy w książce ks. Pawła Kulasiewicza: Dzieje Miejscowości i Parafii Blachownia. 3 września 1927 roku o godzinie 17 odbył się ingres biskupa Kubiny do starego kościoła przy licznie zgromadzonych wiernych. Przed kościołem ustawiono bramy powitalne. Biskupa witali tam gospodarze, strażacy oraz robotnicy. Wcześniej biskup został powitany w Wyrazowie przez 30 osób ubranych w stroje staropolskie i krakowskie. Relikwie świętych przeniesiono do namiotu przy nowym kościele.

4 września 1927 roku o godzinie 8 rano rozpoczęto uroczystość konsekracyjną. Po południu biskup Teodor Kubina udzielił sakramentu bierzmowania ok. 1000 osób.

To wielkie wydarzenie w historii naszej parafii opisywały także gazety. Były ogłoszenia o zbiórkach na wyjazd na uroczystości, a Goniec Częstochowski bardzo dokładnie i szczegółowo zrelacjonował cały przebieg ceremonii w dwóch obszernych artykułach. Zapraszam do zapoznania się z poniższymi fragmentami gazet.

 

Konsekracja nowego kościoła w Blachowni zgromadzi liczne zastępy duchowieństwa i wiernych z Częstochowy i okolicznych parafji

W dniu dzisiejszym odbędzie się niezwykle rzadka a wielce podniosła uroczystość konsekracji nowego kościoła w Blachowni, której dokona Najdostojniejszy Pasterz naszej djecezji J. E. ks. Biskup dr. Teodor Kubina.

Parafia Blachownia powstała w 1910 roku, wydzielona z parafji Konopiska, a częściowo z Truskolas i liczy przeszło 4000 dusz.

Ludność miejscowa, to ludność przeważnie robotnicza, która pracuje bądź to w miejscowej fabryce „Huta Blachownia”, bądź to w sąsiednich kopalniach rudy żelaznej i lasach państwowych, a dopiero jedną trzecią stanowią małorolni gospodarze.

Dzięki niektórym jednostkom z administracji fabrycznej, rozumiejącym potrzebę parafji i ogółowi fabrycznemu jak i gospodarzom, powstała prowizoryczna kaplica drewniana, w której do tej pory odprawia się nabożeństwo.

Zaczęto myśleć o nowym kościele murowanym, godnym przybytku Bożego i w tym celu zaczęto zbierać fundusz, ale wojna światowa stanęła temu na przeszkodzie, a dewaluacja zebranych pieniędzy przed wojną doprowadziła do absurdu.

Pierwszym proboszczem parafji był ks. Antoni Zmysłowski, obecny proboszcz parafji Ruda ziemi Wieluńskiej.

W roku 1917 naznaczony proboszczem został ks. Marjan Kubowicz i jego to staraniem głównie zrealizowana została inicjatywa budowy pięknego Domu Bożego.

Dzięki wysiłkom i niestrudzonym zabiegom ks. prob Kubowicza, myśl wybudowania nowego kościoła stawała się coraz realniejszą, ustępowało zwątpienie, przygotowywano materjały, wreszcie zawiązuje się Komitet budowy w skład którego weszli dyrektor Kołakowski i dozór kościelny z p. Kiserem na czele. W końcu maja 1924 r. przystąpiono do kopania fundamentów.

Dnia 4 lipca 1924 r. odbyło się poświęcenie kamienia węgielnego, dokonane przez ówczesnego sufragana Ks. Biskupa Krynickiego, a już na zimę kościół był przykryty dachówką rzymską, sprowadzoną z Pomorskich zakładów ceramicznych w Grudziądzu, a sygnaturka i wieża pokryte blachą miedzianą.

Plany kościoła wykonał architekt K. Jakimowicz z Warszawy, a budowę wykonała firma p. Feliksa Eberta z Częstochowy. Charakter kościoła utrzymany jest w stylu romańsko swojskim, a co charakterystyczne, że posiada galerje naokoło nawy głównej, co jest u nas rzadkością.

Świątynia w Blachowni, pozostająca pod wezwaniem „Królowej Korony Polskiej” była wykończona w następnych dwóch latach, a obecnie kościół jest w tym stanie, że może być konsekrowany, chociaż brakuje jeszcze wielu rzeczy, a przedewszystkiem istnieją duże braki w wewnętrznem urządzeniu.

W dniu dzisiejszym o godz. 8-ej rano konsekracji nowego kościoła dokona J. E. Ks. Biskup Kubina, podczas odprawionego na tę intencję uroczystego nabożeństwa.

Na uroczystość tę spodziewany jest liczny zjazd duchowieństwa i wiernych okolicznych parafji i miasta Częstochowy.

Konsekracja jest to uroczystość niezwykła, którą rzadko się odbywa i może niejeden w życiu jej nie widział, a więc spodziewamy się, że wezmą w niej udział liczne zastępy wiernych ze wszystkich parafji częstochowskich.

W końcu wyrażamy nadzieję, że ofiarność naszego społeczeństwa, której wynikiem jest tak piękne dzieło, pozwoli na dalsze wykończenie nowowybudowanej świątyni.

 

Z uroczystości konsekracji kościoła w  Blachowni.

Wspaniałe i niezwykłe uroczystości, jakie są połączone z poświęceniem nowowybudowanego kościoła, rozpoczęły się w Blachowni już w sobotę 3 b. m.

Jego Ekselencja ks. Biskup Kubina, Arcypasterz naszej diecezji odbył ingres w sobotę o godzinie 6 po poł., witany entuzjastycznie przez całą ludność parafji.

Na cześć arcypasterza na drodze przy wejściu do kościoła ustawiono z obu stron dwie wspaniałe bramy tryumfalne. Jedna z emblematami rolnictwa i napisem: „Witaj Najdostojniejszy Pasterzu”, druga od strony fabryki z emblematami przemysłu i napisem: „Błogosław pracy naszej Najdostojniejszy Pasterzu”.

Jego Ekscelencja po nabożeństwie w starym kościele udał się w procesji na cmentarz nowowybudowanego kościoła i tam podczas modłów i błogosławieństwa umieścił specjalne na ten cel przeznaczonym, ukwieconym namiocie relikwie świętych męczenników przywiezione na ten cel z Rzymu, które przy asyście wiernych pozostawały w nim już przez całą noc aż do chwili przeprowadzenia ich do nowego kościoła.

Częstochowianie, którzy przybyli w niedzielę pociągiem do Blachowni, już zdala mieli możność podziwiać okazały gmach nowowybudowanej świątyni, zarysowujący się na nieboskłonie, a kiedy przepełniony pociąg zatrzymał się na stacji całe rzesze wiernych podążyły w stronę kościoła, gdzie również wszystkiemi drogami i ścieżkami przez pola i lasy ciągnął lud w malowniczych, różnobarwnych strojach.

Uroczystość konsekracji rozpoczęła się o godzinie 8 i pół rano. Kiedyśmy zdołali przecisnąć się przez warty tłum, Jego Ekselencja w otoczeniu kleru klęczał u zamkniętych podwoi świątyni, wznosząc modły do Pana Zastępów o łaskę i błogosławieństwo dla nowej świątyni i jej parafian.

Po otwarciu podwoi świątyni i uroczystem wprowadzeniu relikwii świętych, niesionych przez czterech kapłanów w ornatach, po gorących modłach i namaszczeniu ołtarza. J. E. wmurował w wielki ołtarz relikwie święte, poczem namaścił dwanaście filarów kościoła, na pamiątkę dwunastu apostołów, filarów wiary i nauki apostolskiej.

Po tej ceremonji, kiedy już do świątyni mogli wejść wierni przeprowadzoną z uroczystą procesją ze starego kościoła Przenajświętszy Sakrament, rozpoczęła się suma, którą celebrował sam J. E. ks. Biskup przy asyście ks. prałata Mareckiego, księży: Tomaszewskiego, Domarańczyka, Sobańskiego i in.

Kazanie podczas sumy wygłosił ks. prałat Wróblewski, który w podniosłych i gorących słowach wypowiedział znaczenie odbywającej się uroczystości konsekracji nowego kościoła. Z ust krasomówcy płynęły słowa miłości do wiary katolickiej, jej dogmatów i kościelnych ceremonji, z których jedna najpiekniejsza ceremonia odbyła się właśnie na chwałę Bogu i pożytku miejscowych parafian.

Po sumie i zakończeniu uroczystości, dzielny i uprzejmy gospodarz, ks. proboszcz Kubowicz, którzy w tak krótkim czasie, bo w przeciągu niespełna trzech lat oddał swym parafianom wspaniałą nową świątynie, podejmował gości przybyłych na tę niezwykłą uroczystość. Rozrzewniony zasłużonem uznaniem, jakiego mu nie szczędzono za podjęte i dokonane prace, ks. Kubowicz wzniósł toast na cześć naszego Arcypasterza, a następnie na część zarządu Inspekcji lasów państwowych, w ręce insp. P. Sobalina, za pomoc i znaczne ofiary, jakie za staraniem inspekcji ofiarowano na kościół, poczem podniósł zasługi dyrekcji huty Blachownia i Dyr. Masłowskiego, ks. prałata Wróblewskiego, który od samego początku brał czynny udział w organizacji budowy i zachęcał do wytrwania w tej zbożnej pracy, następnie wzniósł toast na cześć przybyłych kolegów księży, gości i organizacji, które swą obecnością uświetniły uroczystość konsekracji.

Pod namiotem na świeżem powietrzu wśród zieleni i kwiatów, przy dźwiękach fabrycznej orkiestry czas miłej biesiady szybko upływał, a wspólna fotografja z J. E. ks Biskupem na czele zakończyła tę pamiętną uroczystość.

Po nieszporach J. E. ks. Biskup udzielił przybyłej dziatwie Sakramentu Bierzmowania, a serdecznem przemówieniem i błogosławieństwem pasterskiem zakończył uroczystość, która w sercach parafian pozostawia na długo niezatarte wspomnienia.

Na zakończenie dodać należy, że w uroczystości brały udział reprezentacje sokolstwa ze sztandarami tak z Częstochowy, jak i miejscowe gniazdo w Blachowni.

Pienia religijne i utwory muzyczne podczas sumy wykonane zostały przez orkiestrę i chóry miejscowe, które zorganizował p. Kurkowski z sił miejscowej huty Blachowni.

Porządek przy takim wielkim natłoku utrzymywała wzorowo dzielna straż miejscowa.

 

Wyjazd na uroczystości konsekracji kościoła w BLACHOWNI odbędzie się w dniu 4 września rb. z Dworca Głównego w Częstochowie. Zbiórka na werandzie III klasy o godzinie 5.39 rano. Do wzięcia licznego udziału wzywa Druhny i Druhów. Zarząd Okręgu

 

Źródła:

Ks. Paweł Kulasiewicz, Dzieje Miejscowości i Parafii Blachowni do 2010 r., Częstochowa 2010
Mieczysław Szkoda, Fotoalbum Kościół pw. Matki Bożej Królowej Korony…, Blachownia 2010
Goniec Częstochowski – 1927 r. – nr 201, 202
www.parafia-blachownia.pl
materiały własne