Bohater Powstania Styczniowego z Cisia

W 1863 roku wybuchło Powstanie Styczniowe na terenie Królestwa Polskiego przeciw carskiej Rosji. Na terenie naszej gminy nie odnotowano żadnych większych potyczek czy też innych walk. Istnieją przekazy, że przez Blachownię mogły przechodzić oddziały powstańcze. W zrywie zbrojnym uczestniczyli mieszkańcy Blachowni i okolic.

Jedną z największych i najbardziej krwawych potyczek Powstania Styczniowego była bitwa pod Kruszyną. Bitwa zakończyła się klęską partyzantów. W starciu uczestniczył Józef Lewandowski mieszkaniec Cisia. Podczas boju z Moskalami został trafiony kilkoma kulami oraz został pocięty szablami na całym ciele i twarzy. Był uznany za zmarłego, jednak koledzy z oddziału zobaczyli, że jeszcze oddycha i uratowali mu życie. Wcześniej Józef Lewandowski walczył w innych potyczkach na ziemiach dawnych powiatów: częstochowskiego i radomskiego.

Prywatnie Józef Lewandowski był z zawodu szewcem i był dobrze znany w Częstochowie. Zmarł 23 września 1915 roku w wieku 78 lat w Cisiu. Z relacji wynika, że powstaniec był bardzo skromny, sympatyczny i lubiany. Zaprzyjaźnieni gospodarze: Fajer, Lota i Gołdowski bezinteresownie starali się oddać ostatnią przysługę zmarłemu. Na miejsce wiecznego spoczynku na cmentarzu w Blachowni zwłoki przeniosła młodzież z rodzin Cichoniów i Kwiatkowskich. Weteran powstania pozostawił żonę staruszkę Mariannę z domu Jachowicz. Mieszkańcy Cisia i okolic zbierali datki, aby wesprzeć samotną wdowę.

Niestety, na cmentarzu w Blachowni nie udało mi się odnaleźć mogiły powstańca. Wiele starych nagrobków zostało przez lata zlikwidowanych, a kilka wiekowych grobów pozostaje bezimienna. Może dzięki czytelnikom uda się znaleźć miejsce pochówku i zdobyć więcej informacji o postaci bohatera z Cisia.

W Blachowni niewiele jest miejsc poświęconych ważnym postaciom związanym z naszą gminą. Może warto uczcić osobę Józefa Lewandowskiego chociażby jakąś niewielką tablicę pamiątkową w Cisiu, aby pamięć o powstańcu, który walczył i przelewał krew za ojczyznę trwała jak najdłużej.

 

Grafika przedstawia bitwę pod Krasnobrodem, źródło: Wikipedia.